Sentetik buz neden var?
Soğutmalı buzun yapımı da işletilmesi de pahalıdır. Soğutmalı bir buz pateni pisti; bir soğutma tesisi, sürekli enerji gideri, su ve soğutucu gazlar gerektirir ve on kişi kaysa da hiç kimse kaymasa da bunların tümüne ihtiyaç duyar. Bir NHL arenası için bu maliyet makuldür. Bir Hokey okulu, otel avlusu, alışveriş merkezi, okul veya arka bahçe içinse nadiren makuldür.
Sentetik buz, tesisi ortadan kaldırır. Neredeyse her yere kurabileceğiniz ve hiçbir şeyi dondurmadan çalıştırabileceğiniz, çelik bir bıçağın üzerinde kaymasını sağlayacak şekilde tasarlanmış katı bir yüzeydir. Kategorinin tüm vaadi budur: altında makine olmadan paten kaymak.
Sentetik buz neden yapılır?
Her sentetik buz yüzeyi, sayısız günlük üründe kullanılan plastik ailesinden polietilenle başlar ve bu malzeme tek başına üzerinde paten kaymaya yetecek kadar iyi kaymaz. Bir yüzeyi paten kayılabilir hâle getiren, bünyesine katılan katkı maddeleri ve yağlayıcıların birleşimidir. İyi bir yüzeyi kötü bir yüzeyden ayıran her şey temel plastik tarafından değil, bu formülasyon ve panelin üretim biçimi tarafından belirlenir.
Bir bıçak yüzey üzerinde ilerlediğinde ne olur?
Dürüst olmak gerekirse, kimse tam olarak bilmiyor. Buzun neden kaygan olduğu bilim adamları tarafından bir asırdan fazla bir süredir tartışılmaktadır ve aynı alçakgönüllülük polimer yüzeyler için de geçerlidir. Açık olan şey, bir yüzeyin aynı anda iki şeyi yapması gerektiğidir ve her ikisi de paten kaymanın nasıl hissettirdiği açısından eşit derecede önemlidir: bıçağın içine batmaması için yeterince sert ve bıçağın üzerinde kayması için yeterince kaygan olması gerekir.
Bu ikisi bir araya geldiğinde, bir patencinin aslında efor olarak hissettiği şeydir. Kayma eforu, sürtünme ve girintinin birleşimidir: bıçak ne kadar dirençle karşılaşırsa ve ne kadar derine batarsa, patenci o kadar çok çalışmak zorunda kalır.
Glice'ın düşük sürtünme ve düşük girinti sağlama şekli, yani bıçağın altında yana doğru kayan ince ve hareketli bir üst tabakayı taşıyan sert bir çekirdek yapısı, Glice Nasıl Çalışır sayfasında açıklanmaktadır.
Kaliteyi belirleyen dört parametre
Sentetik bir yüzey hakkında bilmek isteyebileceğiniz her şey dört unsura bağlıdır. Bunlardan biri olan düz ve düzgün bir yüzey, ciddi her üreticiden beklenmesi gereken temel bir özelliktir. Diğer üçü olan sürtünme, girinti ve aşınma ise ileri düzey bilimsel çalışma gerektirir ve asıl mühendislik burada devreye girer. Bunlar aynı zamanda birbirleriyle ters yönde etkileşir; dolayısıyla birini iyileştirmek diğerini kötüleştirme eğilimindedir. Bu nedenle birlikte geliştirilmeleri gerekir.
Yüzey sürtünmesi
Bıçağın ne kadar dirençle karşılaştığı ve alıcıların en iyi bildiği ve en çok sorduğu özellik. Bu aşinalık bir tuzaktır. Hiçbir malzemenin tek bir sürtünme katsayısı yoktur. Sürtünme bir özellik değil, bir sistemdir: belirli bir geometride, belirli bir yük altında, belirli bir hız ve sıcaklıkta temas eden iki malzemeye bağlıdır. Bu nedenle bir sürtünme değeri, ancak test koşullarını ve gerçek buzla mı yoksa başka bir sentetik yüzeyle mi karşılaştırıldığını bildiğinizde anlam taşır. Tek başına yalın bir sayı size hiçbir şey söylemez. Bir tedarikçi bir sürtünme değeri veriyor ancak koşulları ve karşılaştırmayı açıklayamıyorsa, bu bir kanıt değildir.
Girinti
Kategorideki en büyük sorun ve neredeyse hiç kimsenin sormadığı özellik. Neredeyse tüm sentetik buzlar fazla yumuşaktır. Bir yüzey fazla yumuşak olduğunda bıçak yüzeye batar ve patenci kaymak yerine, bir buzkıranın deniz buzları arasında güçlükle yol açması gibi, büyük çabayla malzemeyi yana itmek zorunda kalır. Bu direncin bir adı vardır: deformasyon sürtünmesi. Bu, gerçek enerji harcatır. Batma derinliği, bıçağın yüzeye ne kadar battığını ifade eder ve mikrometre cinsinden ölçülür; en az tartışılan özellik olmasına rağmen kayma açısından yüzey sürtünmesi kadar belirleyicidir.
Aşınma
Yüzeyin üzerinde paten kayarken ne kadar malzeme döktüğü ve bu talaşların nasıl davrandığı. Çok fazla aşınma, sürekli temizlik ve bozulan bir yüzey anlamına gelir. Talaşların kendileri statik elektrik taşıyabilir ve giysilere yapışabilir, bu nedenle bir yüzeyin bunu nasıl yönettiği de önemlidir.
Tutarlı, düzgün bir yüzey ve onu bir arada tutan ek yerleri
Pistin her noktasında aynı şekilde kayılıp kayılamadığı. Bunu iki unsur sağlar: en başından düz olan bir panel ve paneller yerleştirildikten sonra onları düz ve aynı seviyede tutan bir ek yeri sistemi. Basit yatay kilitlemeli ek yerleri ev tipi ve küçük kapalı pistler için uygundur; daha büyük, ticari ve açık hava pistlerinde ise hem yatay hem de dikey yönde kilitleme sağlayan bir bağlantı sistemi gerekir; böylece hiçbir ek yerinde yükselmiş bir kenar oluşmaz. Bir patencinin ayağının altında hissedebildiği ek yeri, panelleri bir arada tutan sistem ne olursa olsun kusurdur. Bu, bilimsel bir özellikten ziyade temel bir beklentidir; ek yeri sistemlerinin tam karşılaştırması Sentetik buz panel ek yerleri sayfasında yer almaktadır.
Üretimin yüzeyi nasıl değiştirdiği
Aynı malzemeden yapılmış iki panel tamamen farklı şekilde kayabilir, çünkü malzemenin oluşma şekli neye dönüştüğünü değiştirir. Presleme ve ekstrüzyon farklı sertlik ve farklı aşınma üretir, bu nedenle aynı tarif sürece bağlı olarak iyi bir yüzey veya kötü bir yüzey olabilir. Ve bir panelin nasıl soğutulduğu, ikinci yazında düz kalıp kalmayacağını veya eğilip eğilmeyeceğini belirler, bu yüzden bazı paneller fabrikadan iyi çıkar ve bir yıl sonra bozulur. Bu başlı başına bir konudur ve sentetik buz nasıl yapılır sayfasında ele alınmıştır.
Kalite gibi görünen ama öyle olmayan iddialar
Dört parametreyi bildiğinizde, bu kategorideki pazarlamanın çoğu kendini ele verir. Dört iddia tekrar tekrar ortaya çıkar ve her biri yanlış şeye işaret eder.
Kendi kendini yağlayan
İşlevsel olan her sentetik yüzey yağlayıcı içerir, çünkü polietilen kendi başına kaymaz. Bu nedenle "kendi kendini yağlayan" ifadesi bir avantajı değil, asgari gerekliliği tanımlar. Asıl uzmanlık, binlerce olasılık arasından hangi yağlayıcıların ve katkı maddelerinin seçildiğinde ve bunların hangi dengede kullanıldığında yatar.
UV korumalı
Tedarikçiler genellikle UV korumasını bir özellik olarak sunar, ancak bu standart olmalıdır. Güneş ışığında bırakılan herhangi bir polimer, UV koruması olmadan bozulur, bu nedenle varlığı özel değil, beklenen bir durumdur. Daha da önemlisi, UV koruması tek başına bir yüzeyin bozulmayacağı anlamına gelmez. Sararma ve bozulma, güneş ışığı kadar katkı maddesi kalitesi ve kimyasal stabilite meselesidir. Saf olmayan veya kararsız katkı maddeleri, hiç UV olmasa bile iç mekanlarda bir paneli oksitleyebilir ve rengini bozabilir: tamamen kapalı tesislerde, hiç gün ışığı almayan panellerin bir yıl içinde kötü bir şekilde sarardığı belgelenmiş vakalar vardır. Gerçek koruma, UV etiketi değil, kontrollü bir kaynaktan gelen stabil, yüksek kaliteli katkı maddeleridir.
Mükemmel tutuş
Bu noktanın açıklığa kavuşturulması gerekiyor, çünkü gerçekten tutuşa ihtiyacınız var. Hareket etmek için yüzeyden güç alırsınız ve tutuş olmadan hiç kayamazsınız. Ancak tutuş, yüzeyin "yüksek tutuşlu" olmasından değil, bıçakları köreltmeyen bir yüzey üzerinde kullanılan iyi bilenmiş bıçaklardan kaynaklanır. Aslında, neredeyse tüm sentetik buz yüzeyleri fazla yumuşak olduğundan bıçaklar yüzeye gereğinden fazla gömülür ve bu da kaymayı zorlaştırır. Teorik olarak, patenler iyi bilenmişse vasat bir yüzey bile iyi tutuş sağlar. Dolayısıyla, bir yüzey özelliği olarak pazarlanan "mükemmel tutuş" yanlış unsuru öne çıkarır. Sonuçta tutuşunuzun olup olmaması, yüzeyin bıçaklarınızı köreltip köreltmediğine bağlıdır: bıçakları hızla körelten bir yüzey tutuşunuzu ortadan kaldırır.
Premium polimer
Bazı tedarikçiler ultra yüksek moleküler ağırlıklı polietileni, standart yüksek yoğunluklu polietilene kıyasla üstün, premium seçenek olarak tanıtır. Daha ince yapılı ve daha pahalıdır; alıcılar da makul olarak üzerinde daha iyi kayılması gerektiğini varsayar. Ancak bu, mantıksal olarak doğru değildir. Üreticiler yüzeyleri bu iki polietilen sınıfından biriyle üretir ve saf hâldeyken ikisi de paten bıçağı karşısında en iyi sonuçları vermez. Endüstriyel bir yatak yerine bıçakla ölçüldüğünde, söz konusu sınıfın sürtünme performansı veri sayfasının ima ettiğinden daha kötüdür. Ham maddeyi polietilen sınıfı belirler; yüzeyin kayma performansını ise formülasyon sağlar.
Hangi ölçüm mevcut
Bu kategorideki tüm iddialara rağmen, yalnızca bir bağımsız, yayınlanmış karşılaştırmalı veri seti bulunmaktadır: Fraunhofer Malzeme Mekaniği Enstitüsü IWM tarafından yapılan, beş yüzeyi aynı ekipman üzerinde aynı koşullar altında ölçen bir çalışma. Bu, herhangi bir dürüst karşılaştırma için referans noktasıdır ve Fraunhofer ölçümü sayfasında tam olarak ele alınmıştır.
Bıçaklar ve bileme
Paten yapmak her yüzeyde bıçakları köreltir ve bunun ne sıklıkta gerçekleştiği büyük ölçüde yanlış anlaşılır. Standart sentetik buz üzerinde çoğu bıçak on ila on beş dakika içinde, neredeyse tamamı ise bir saat içinde körelir. Halka açık tipik bir seans yaklaşık bir saat sürdüğünden, ucuz bir yüzeyde kayanların paten bıçakları daha seans bitmeden keskinliğini kaybeder.
Glice bir istisnadır ve kanıtlar operatörlerden gelmektedir. Günde bine kadar patenciyi ağırlayan dünyaca ünlü, tuğla temalı bir aile tema parkı, vakaların yaklaşık yüzde doksanında bir bıçağın birden fazla kullanımdan sonra hala iyi durumda olduğunu tespit etti. İsviçre'deki Wallisellen Buz Pateni kulübü, tek bir bileme ile bir buçuk ila üç aylık antrenman boyunca kenarı korudu. Tek koşul: patenler buzda veya kauçuk paspas üzerinde kalmalı, çünkü sert zemin veya asfalt kenarı hızla bozar. Tam resim Sentetik buz patenler için kötü mü? sayfasında.
Sıcaklık, nem ve hava durumu
Sentetik buz koşullara tepki verir. Hava ısındıkça yüzey yumuşar; bu da biraz daha fazla girinti ve biraz daha az kayma anlamına gelir. Hava soğudukça yüzey sertleşir ve daha iyi kayar. Yaklaşık 30°C (86°F) üzerinde sınıra genellikle yüzeyden önce patenci ulaşır; çünkü sıcaklık ve ter, yüzey sorun yaratmaya başlamadan çok önce paten kaymayı rahatsız edici hâle getirir. Soğutmalı buzun sıcakta tam tersi bir zayıflığı vardır: yaklaşık 17°C (63°F) civarından itibaren sulanır ve sulu kar kıvamına gelir. Nem ve UV, Sentetik buz dışarıda ve sıcakta çalışır mı? sayfasında ele alınmıştır.
Sentetik buzun yapamadıkları
Çoğu sentetik buz, gerçek buzun kayma performansına hiç yaklaşamaz. Ölçümlere göre tek istisna Glice'tır ve bu da yalnızca düşük hızda geçerlidir. Hiçbir sentetik yüzey, oyun hızında soğutmalı bir buz pistinin yerini tutamaz.
Açıkça belirtilmesi gereken, müsabakalara ilişkin bir kısıtlama da vardır. Henüz hiçbir uluslararası spor federasyonu sentetik buzu resmî müsabakalar için homologe etmemiş, yani resmen onaylamamıştır. Planınız resmî uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapmaya bağlıysa, sentetik buz şu anda bu etkinlikler için onaylanmış bir yüzey değildir.
Ve Glice dahil her yüzey ihmali cezalandırır. Sentetik buz bakım gerektirmeyen bir ürün değildir. Kirli bırakıldığında yüzey grimsi bir hâl alır, ek yerleri görünmeye başlar ve ayak altında direnç oluşturmaya başlar. Temizlik ve bakım rutinini atlarsanız bıçakları daha hızlı köreltir ve kullanım ömrü kısalır. Patenleri özensiz kullanır, insanların buzdan çıkıp sert zeminlerde yürümesine izin verirseniz, yüzey ne kadar iyi olursa olsun bıçak ağızları mahvolur. İhmal edilmiş bir yüzey, bıçakları soğutulmuş buzdan bile daha hızlı köreltebilir. Yüzey basit bir bakım rutinini ödüllendirir, bu rutinin yokluğunu ise cezalandırır; bu nedenle bakım, Başarılı Bir Buz Pateni Pisti Projesi Yürütmek başlığı altında ayrı bir konu olarak ele alınır.
Panel sonucun sadece yarısıdır
Mükemmel bir yüzey bile başarılı bir buz pisti değildir. Konum, altındaki tabanın düzgünlüğü, personel, pazarlama ve günlük bakım ve işletme, bir buz pistinin gelişip gelişmeyeceğini veya boş kalıp kalmayacağını belirler. Hikayenin bu kısmı, yani çalışan bir buz pistinin nasıl işletileceği, Başarılı bir buz pisti projesi yürütmek başlığı altında ele alınmıştır.
Kısacası
Sentetik buz, soğutma tesisi olmadan kaymaktır. Hepsi aynı değildir: performans mühendislik ürünüdür ve sürtünme, girinti, aşınma ve düz bir yüzeye bağlıdır. Düz bir yüzey temeldir; bilim diğer üçündedir ve sürtünme ile girinti birlikte bir patencinin çaba olarak hissettiği şeydir. Herhangi bir tedarikçiye, sayılarının nasıl ölçüldüğünü ve neyle karşılaştırıldığını sorun. Doğru yapıldığında, gerçek buza yakın kayar. Ucuz yapıldığında, insanları yorar.
