Czy lód syntetyczny jest szkodliwy dla łyżew?

Jak szybko zwykły lód syntetyczny tępi ostrza

Na zwykłym lodzie syntetycznym ostrza szybko się tępią. Czasami dzieje się to w ciągu dziesięciu do piętnastu minut, a praktycznie zawsze w ciągu godziny. Ponieważ typowa sesja ogólnodostępna trwa około godziny, ostrze łyżwy traci ostrość jeszcze w trakcie tej samej sesji.

Co to oznacza dla prowadzenia lodowiska

Tutaj ujawnia się prawdziwy problem — i nie chodzi tylko o pieniądze. Aby zapewnić każdemu łyżwiarzowi ostre ostrza na nawierzchni, która tępi je w ciągu dziesięciu do piętnastu minut, należałoby ostrzyć łyżwy niemal po każdym użyciu, z czym żadne ruchliwe lodowisko nie jest fizycznie w stanie nadążyć. Dochodzi więc do jednej z dwóch sytuacji. Albo operator nie nadąża i łyżwiarze jeżdżą na tępych ostrzach, nie mogą utrzymać krawędzi i obwiniają lód, albo operator próbuje nadążyć, a koszt ostrzenia staje się bardzo wysoki. Żadna z tych sytuacji nie jest błahym problemem.

Dlaczego ostrza się tępią

Ostrze tępi się wszędzie tam, gdzie napotyka opór. Na nawierzchni zbyt miękkiej ostrze zapada się i musi odpychać materiał na boki, co jest tarciem odkształceniowym, i to ściera krawędź. Tak więc ta sama miękkość, która męczy łyżwiarzy, zużywa również ich ostrza. Twardsza nawierzchnia, po której ostrze się ślizga, a nie w której się zapada, jest łaskawsza dla obu. Dlatego właśnie tarcie i wgniatanie to właściwości, które o tym decydują, co szczegółowo wyjaśniono na stronie Co to jest lód syntetyczny?. Zaniedbanie pogarsza sprawę: nawierzchnia, która nie jest utrzymywana w czystości i konserwowana, daje ostrzu więcej do pokonania i tępi je szybciej.

Wyjątek: Glice

Jest jeden wyjątek. Glice dokonało znaczącego przełomu, a jego nawierzchnia została niezależnie zmierzona przez Instytut Fraunhofera Mechaniki Materiałów: wykazano bardzo niskie tarcie, ślizg dorównujący prawdziwemu lodowi przy niskiej prędkości oraz bardzo małe wgniatanie. Małe wgniatanie oznacza, że ostrze porusza się po powierzchni, zamiast się w nią zapadać, a niskie tarcie oznacza mniejsze ścieranie, dzięki czemu krawędź zachowuje ostrość znacznie dłużej. Nie jest to jedynie deklaracja, lecz to, co zgłaszają operatorzy:

• w szwajcarskim klubie łyżwiarstwa figurowego w Wallisellen ostrze zachowywało ostrość przez półtora do trzech miesięcy treningów po jednym ostrzeniu, przy czym na tym samym ostrzeniu odbywano również cotygodniowe sesje na lodzie chłodzonym;
• rodzinna atrakcja w Aschheim w Niemczech ostrzyła łyżwy raz w tygodniu;
• światowej sławy rodzinny park rozrywki o tematyce ceglanej, obsługujący do tysiąca łyżwiarzy dziennie, stwierdził, że w około dziewięćdziesięciu procentach przypadków ostrze było nadal w dobrym stanie po wielokrotnym użyciu;
• podczas wydarzenia Dantebad organizowanego przez Red Bull Monachium dzieci intensywnie jeździły przez kilka godzin, a po jego zakończeniu krawędzie ostrzy praktycznie nie wykazywały zużycia.

Każdy raport operatora zależy od tego samego warunku konserwacji: krawędzie wytrzymują tylko wtedy, gdy łyżwy pozostają na lodzie lub gumowej macie; twarda podłoga lub asfalt niszczy je szybko.

Ile naprawdę kosztuje ostrzenie

Ostrzenie to nie drobna pozycja w budżecie. Przy jednym do pięciu euro za parę, przy setkach łyżew do wypożyczenia i tysiącach odwiedzających, koszty szybko rosną, a to powierzchnia decyduje o tym, ile zapłacisz.

Weźmy sezon z 10 000 łyżwiarzami. Jeśli musisz ostrzyć przed każdym wydaniem łyżew, to 10 000 ostrzeń, co przy cenie od jednego do pięciu euro za parę daje od €10 000 do €50 000 za sezon. Na nawierzchni, która trzyma krawędź, możesz ostrzyć co drugie wydanie, redukując to do około €5 000–€25,000, albo co trzecie wydanie, bliżej €3 000–€17,000. Cena za jedno ostrzenie prawie się nie zmienia; częstotliwość, ustalana przez nawierzchnię, to ona przesuwa sumę o dziesiątki tysięcy euro. Koszt zależy też od tego, kto wykonuje pracę – wolontariusze czy płatny personel – oraz od materiałów eksploatacyjnych: tarcza do ostrzenia kosztuje około €105 i wystarcza na mniej więcej 160 par.

Sposób ostrzenia również ma znaczenie. Profesjonalne ostrzenie ręczne jest szybsze, ale wymaga wykwalifikowanego, przeszkolonego personelu, który umie to robić dobrze. Większość obiektów rozrywkowych nie ma takiego personelu, dlatego używa ostrzarek automatycznych, które potrzebują więcej czasu na parę i kosztują więcej. Dlatego czas na parę i koszt robocizny tak bardzo różnią się między lodowiskami i dlatego poniższe narzędzie pozwala ustawić obie wartości. Praktyczne wskazówki znajdziesz na stronie Jak ostrzyć łyżwy.

Warunek, który o tym decyduje

Jeden warunek przewija się przez to wszystko i działa w obie strony. Na Glice długa żywotność krawędzi utrzymuje się tylko wtedy, gdy powierzchnia jest dobrze utrzymana; zaniedbana, brudna powierzchnia szybciej stępi ostrza. A na każdej powierzchni krawędź przetrwa tylko wtedy, gdy łyżwy pozostają na lodzie lub gumowej macie, ponieważ chodzenie po twardej podłodze lub asfalcie niszczy ją w kilka sekund. Regularnie sprawdzaj krawędź, bo czyste, ostre ostrze zapewnia ślizg.

Krótko mówiąc

Czy lód syntetyczny jest szkodliwy dla łyżew? To zależy od nawierzchni. Zwykły lód syntetyczny tępi ostrze w ciągu jednej sesji, przez co ostrzenie staje się problemem operacyjnym albo bardzo wysokim, regularnie ponoszonym kosztem. Glice, którego bardzo niskie tarcie i odkształcenie pod obciążeniem zmierzył Fraunhofer, pozwala ostrzu zachować ostrość znacznie dłużej, więc operatorzy ostrzą łyżwy wielokrotnie rzadziej — i właśnie ta różnica przekłada się na koszty. Ostrzenie nigdy nie jest bezpłatne, a w skali prawdziwego lodowiska nigdy nie jest tanie; to nawierzchnia decyduje o tym, ile zapłacisz.

Jeśli zastanawiasz się, czy zapłacić, powiedzmy, €10 000 lub €20 000 więcej za lodowisko Glice, wpisz własne liczby do powyższego narzędzia i wykonaj obliczenia. Większość rozważnych kupujących stwierdza, że przy pozostałych czynnikach równych lepsza powierzchnia zwraca tę dopłatę już w pierwszym sezonie samym zmniejszeniem kosztów ostrzenia, zanim jeszcze uwzględnisz zadowolenie łyżwiarzy, utrzymanie klientów czy reputację.